Các câu hỏi thường gặp về Giải phẫu Yoga và Hơi thở

1086

Hội thảo Giải phẫu Yoga và Hơi thở sẽ trả lời các thắc mắc của những Yogi lâu năm trong quá trình tập luyện. Chương trình sẽ diễn ra vào tháng 6 năm 2019 tại Hà Nội, Việt Nam.

Câu hỏi 1: Có thể luyện tập thở để kéo dài cột sống không?

Trả lời: Tôi sẽ không nói đến vấn đề này trừ khi bản chất tự nhiên của tư thế có hoạt động duỗi dài theo trục, giúp giảm độ cong tại ba vị trí chính trên xương sống. Và tôi trả lời có là khi bất kỳ hoạt động nào của cột sống có liên quan đến cơ chính của cơ quan hô hấp.

“Kéo dài cột sống” là một câu hỏi rất phổ biến trong các lớp yoga, có liên quan mật thiết đến an toàn và định tuyến đúng. Tôi tin rằng – với hầu hết mọi bộ phận – khi giáo viên đưa ra dấu hiệu đó, ý định của họ là giữ cho cột sống ở vị trí giữa, nghĩa là không thả lỏng hoặc uống cong cột sống quá”. Thực tế, cột sống nằm ở vị trí giữa có thể thư giãn mà không cần phải thả lỏng và nó là một phần của rất nhiều asana như trồng cây chuối, chaturanga, chó úp mặt.

Về mặt giải phẫu, không thể kéo dài cột sống được. Hoạt động duỗi theo trục, trong đó toàn bộ ba vị trí cong của cột sống dẹt hơn và ổn định, có thể làm bạn cao hơn chút trong tạm thời. Đây không phải là một trạng thái lâu dài, chắc chắn chúng ta cũng không mong muốn. Điều này có thể làm bạn kệt sức và ảnh hưởng xấu đến hệ tiêu hóa.

Hoạt động duỗi theo trục xuất hiện ở nhiều mức độ khác nhau trong một số tư thế asana như Trái núi, chiến binh III, tư thế ngồi làm việc, tư thế con cá và Mahamudra cũng như một số pranayama có sử dụng khóa. Thực tế, hoạt động của cơ tạo ra sự duỗi theo trục là hoạt động của khóa.

Tất cả những hoạt động này đều làm giảm khả năng linh hoạt của cột sống và giảm độ tự do của những thay đổi hình dạng theo hô hấp. Nói cách khác, kết quả là sự ổn định của cột sống và hơi thở. Như tôi đã nói, đây không phải là điều mà bạn muốn lâu dài.

Câu hỏi 2: Có cách nào để dạy học viên không chỉ thực hiện tư thế mà còn cảm nhận tư thế không?

Trả lời: Có. Nó liên quan đến việc hướng dẫn học viên – nhưng trước hết không nên chỉ cho học viên những cái họ cần phải cảm nhận mà mời họ quan sát điều họ để ý.

Câu hỏi thú vị này đã chạm đến cái quan trọng và cần thiết cho bất kỳ ai tập hoặc dạy yoga. Chìa khóa để an toàn và hiệu quả trong thực hành asana phụ thuộc vào khả năng điều chỉnh để hòa vào trải nghiệm bên trong về tư thế – không chỉ là làm theo giáo viên, làm theo người khác hay ảnh trên mạng hay bởi những lời hướng dẫn của người khác.

Suy nghĩ hiện tại của tôi về vấn đề này được tóm lược bằng phương pháp giảng dạy sau đây: Thử động tác này, giờ thử động tác này…giờ, quan sát cái bạn để ý đến. Tôi đề nghị giáo viên nên luôn luôn có ít nhất hai cách dạy khác cho một động tác. Bằng cách đưa ra các lựa chọn gần nhau, học viên được khuyến khích để ý đển sự khác biệt họ cảm nhận được, nếu có, tập trung vào trải nghiệm của bản thân.

Lúc nào cũng vậy, một số học viên sẽ gặp khó khăn trong việc để ý sự khác biệt giữa các lựa chọn, điều này làm họ rất dễ cảm thấy bị bỏ rơi hoặc giả định là họ làm không đúng. “Đấy là lý do trong lớp tôi luôn để dành rất nhiều không gian cho người chưa biết gì. Thực tế thì tôi luôn tôn trọng sự bối rối và xem nó như một điểm khởi đầu cần thiết cho bất kỳ hoạt động có ý nghĩa nào. Tôi  luôn tâm niệm câu nói của thầy tôi T.K.V. Desikachar rằng “Việc nhận ra sự bối rối bản thân nó cũng là một dạng rõ ràng”.  Đây là điểm mà asana trở thành yoga chứ không phải chỉ là các bài tập thể chất đơn giản.

Câu hỏi 3: Làm thế nào để biết được cơ thể mình không phù hợp với một số tư thế về mặt giải phẫu?

Trả lời: Đây là câu hỏi chính liên quan đến quá trình tự học và không bao giờ có câu trả lời cuối cùng vì khi tuổi tác thay đổi thì câu trả lời cũng thay đổi luôn.

Đây là một trong những câu hỏi liên quan trực tiếp đến trái tim của yoga. Chương 2 trong yoga sutra của Patanjali đưa ra một định nghĩa ba phần rất thông minh và súc tích về thực hành yoga. Hai phần trong định nghĩa đó nằm trong câu hỏi này và phần thứ ba nằm trong câu trả lời của tôi.

Thực hành asana có thể được coi là một dạng tapa. Tapa thường được dịch ra là khổ hạnh, một cách nhìn hữu ích hơn từ nghĩa gốc là “hơi ấm” hoặc “nhiệt”. Thầy tôi T.K.V. Desikachar mô tả cái nóng của tapa như một ngọn lửa loại bỏ mọi sự ô uế. Thực hành asana sẽ hoàn thiện thêm điều này vì nó tác động lên cơ thể và hơi thở. Giả định phía sau ý tưởng này là chúng ta đang hoạt động với một cái gì đó thực sự có thể thay đổi – giống như cách chúng ta thở hoặc siết cơ – và đây chính là cách mà cơ thể chúng ta thích nghi với bài tập mới. Ngược lại chúng ta thỉnh thoảng phát hiện ra rằng có một số tư thế rất khó (nếu không nói là không thể) vì trong những tư thế đó cơ thể chúng ta không chịu thay đổi – ví như mối quan hệ mang tính tỷ lệ giữa chiều dài cánh tay và thân người, hoặc hướng của khớp hông và đây là lúc chúng ta phải thay đổi bài tập để phù hợp với cơ thể.

Thông qua thực hành và tự phản ánh, chúng ta có thể phát hiện ra một số cái về bản thân mình mà không thay đổi được – đấy là khi sự chấp nhận thực tại đó trở thành trọng tâm của chúng ta, như Desikachar đã nói “Suy cho cùng, chúng ta không thể làm cho mọi thử trở nên hoàn hảo”.