“Nhắm mắt. Không liếc mắt. Đặt hai tay lên bụng. Đặt tay phải chồng lên tay trái. Ngồi thẳng, vai ưỡn ra sau. Mắt nhắm. Không liếc mắt. Bây giờ hít một hơi thật sâu. Rồi thở ra. Nào hít thêm một hơi thật sâu nữa. Và thở ra. Bây giờ, lắng nghe hơi thở như nó đang cố thì thầm để bạn hiểu”.

Đây là cách tôi bắt đầu lớp học của mình. Mỗi buổi sáng thứ Năm, tôi đều dạy một nhóm những người 34 tuổi cách hít thở. Họ đều chăm chú tập luyện. Họ ngồi thẳng từ lưng dưới (đôi khi họ cũng hỏi lại lưng dưới là gì) và ưỡn hai vai ra sau, kéo thẳng cổ, cằm đẩy lên. Họ mím miệng lại (đôi khi hơi khó) và nhắm mắt (cái này thì dễ hơn) và họ chăm chú lắng nghe giai điệu tôi mở mỗi tuần. Mỗi khi như vậy, tôi rất vui sướng khi ngắm nhìn lớp học nhỏ bé của mình như những thiên thần. Và tôi có ý tưởng dạy trẻ em cách thở thần kì ấy.

Tôi bắt đầu dạy các em nhỏ cách thở đúng theo một phần chương trình giới thiệu yoga vào trong trường học. Sau tất cả, Yoga là việc lắng nghe hơi thở, điều tưởng chừng như bị quên lãng sau những động tác liên hồi của Asana. Gần đây, tôi dạy ở Surrey và Tây Nam của Luân đôn, tôi hi vọng sẽ tìm được nhiều nguồn hỗ trợ cho các trường của các em gặp vấn đề sức khỏe tâm thần. Và Yoga cùng với sức mạnh tiềm ẩn của nó đã giúp các em tập trung và quản lý căng thẳng, giận dữ và sự cô đơn – một phần quan trọng khi mọi yếu tố khác trong hệ thống giáo dục dường như được tạo ra để gia tăng căng thẳng.

Theo Sir Anthony Seldon, một người hỗ trợ áp dụng yoga vào trường học, cho hay:

Chúng tôi hiểu rằng những cách mà các em đang được giáo dục đồng nghĩa với việc tạo ra quá nhiều áp lực, với tần suất dày đặc các bài kiểm tra, thi lại, đánh giá. Nó cứ lặp lại từ khi các em vào trường học cho tới khi ra trường.

Lắng nghe hơi thở và học cách thở đúng là yếu tố sống còn trong bất kì bài tập yoga nào. Không chỉ trong tập luyện yoga mà nó còn giúp duy trì một lối sống khỏe mạnh, hạnh phúc và khả năng cảm nhận cuộc sống. Nó cũng là một trong những kĩ năng mà trẻ em nên được học và người lớn đều nên nhớ.

Học cách thở

Vậy làm thế nào bạn dạy trẻ em thở đúng cách? Theo kinh nghiệm của tôi và những kiến thức tham khảo từ nhiều huấn luyện viên yoga, trẻ em có khả năng hiểu và nắm được kĩ năng làm sao thở đúng nhanh hơn cả người trưởng thành. Người trưởng thành thường hỏi tại sao họ cần thở đúng cách và hàng tá các câu hỏi tương tự như vậy. Họ cũng chứa nhiều “hành lý” cần loại bỏ và sắp xếp lại đầu óc của họ. Họ đã được dạy để đo giá trị suy nghĩ và nhận thức về bản chất và những điều họ chưa được học ngay từ khi còn nhỏ. Trẻ em của thế hệ này vẫn chưa bị nhấn chìm trong những ảo ảnh kiểu đó, mặc dù chúng có thể tìm ra rất nhiều bình luận và phân tích trên truyền thông xã hội nếu chúng muốn. Tuy nhiên, từ kinh nghiệm cá nhân và những người đã dạy yoga ở trường học, thế hệ ngày này đương nhiên ý thức tốt hơn về tầm quan trọng của sự tự ý thức và tính tự giác.

Theo tiến sĩ Rachel Andrews, “thế hệ trẻ em ngày này chắc chắn nắm được tác động của cảm xúc vào cơ thể của chúng. Chúng đã lớn lên cùng với truyền thông xã hội và chúng cũng nhận thức rõ rằng tầm quan trọng của việc tự tin vào chính mình. Yoga sẽ giúp các em giải quyết các vấn đề cảm xúc trước khi nó khiến cơ thể các em bị nghẽn lại và gây ra bệnh tật. Trẻ em vẫn gắn bó chặt chẽ với cơ thể và lắng nghe cơ thể dễ dàng. Chỉ là hệ thống giáo dục đã dạy chúng cách thể hiện khách quan và ngờ vực và không thích cơ thể của mình. Vì vậy chúng nhận thức rất nhanh cách làm chậm lại hơi thở, thở từ bụng chứ không phải từ ngực, kết hợp thư giãn để giúp tái tạo năng lượng. Mặc dù nhìn chung, trẻ em không cần tái tạo năng lượng trừ khi các em phải chuẩn bị cho bài thi SATs, những thời điểm các em thường kiệt sức cả về tâm lý lẫn cảm xúc.”

Quan sát, không đánh giá

Từ kinh nghiệm cá nhân, tôi đã nhận ra rằng kể từ khi trẻ mới biết đi cho tới tuổi teen đều hưởng lợi rất nhiều từ việc thở đúng cách. Trẻ em thường mất đi sự linh hoạt vốn cố khi khoảng 7 tới 8 tuổi, và các em bắt đầu bị thách thức với các vấn đề sự tập trung từ 10 tới 12 tuổi vì các em bị choáng ngợp trước rất nhiều thông tin. Đương nhiên, nặng nề nhất là kì thi SATs hoặc các bài thi đầu vào hàng năm. Vì vậy khả năng để tập trung, giữ và áp dụng các dữ liệu bị đánh giá. Bởi vì yoga luôn chú trọng tới tự quan sát và không đánh giá, triết lý yoga chính là sự tương phản rõ nét trong cách chúng ta giáo dục con cái. Quan sát, không đánh giá – trong khi trong giáo dục, phần lớn người ta chỉ biết “đánh giá” mà không “quan sát”.

Cho những bậc phụ huynh và giáo viên muốn dạy trẻ nhỏ cách thở, yếu tố nền tảng là học cách thực hiện đúng trước. Trẻ em học tập thông qua hành động minh họa chứ không phải lời nói. Bạn có thể minh họa một bài tập cho chúng. Rồi chúng sẽ hỏi tại sao chúng cần làm đúng còn bạn thì không. Lúc đó bạn sẽ thế nào?

1 BÌNH LUẬN

BÌNH LUẬN VỀ BÀI VIẾT NÀY

Please enter your comment!
Please enter your name here