Một khám phá về mối liên hệ giữa yoga, thiền định và tôn giáo

354

Mọi người thường hỏi là liệu yoga và thiền định có phải là những hoạt động tôn giáo không? Theo quan điểm và trải nghiệm cá nhân thi cả hai đều là những nguyên tắc trần tục giúp con người trở về với nội tâm của mình.

Bản thân tâm linh hoàn toàn tách rời với những thuyết và chủ nghĩa về tôn giáo hoặc những cái siêu nhiên, phi thường. Nó chỉ tập trung vào những phẩm chất nhân văn như tình yêu, lòng vị tha và quan tâm với những người xung quanh.

Mặt thể chất của yoga là một phương pháp tăng cường sức khỏe, sự dẻo dai cho cơ thể và khai phá những tiềm năng còn ẩn dấu. Theo nghĩa này, các bài tập yoga hoàn toàn không tương thích với các tôn giáo.

Thậm chí với tư thế hai tay chụm trước ngực cũng không mang lại cảm giác về tôn giáo mà chỉ là biểu tượng của một sự hợp nhất bên trong, sự kết hợp giữa hai bán cầu nào, giữa tính nam và tính nữ. Tuy nhiên, phụ thuộc vào cách thức và địa điểm giảng dạy, trong triết lý yoga có nhiều giá trị được lấy từ đạo Hindu. Mặc dù những khái niệm triết lý tâm linh này không thuộc vào phạm trù hay định nghĩa tôn giáo nào.

Trong các khóa đào tạo giáo viên tại Ấn Độ, họ thường tổ chức trong các trường học truyền thống, với những nội dung học về giáo lý và nghi lễ của dạo Hindu. Tuy nhiên, xét về mặt tổng thể, trải nghiệm của người học mới là quan trọng.

Thiền định vipassana

Về mặt nào đó, thiền định giống như cầu nguyện và chắc chắn giữa hai cái có nhiều điểm tương đồng. Một số kỹ thuật thiền có liên quan đến niệm chú giống như khi người ta cầu nguyện. Mặt khác, thiền định Vipassana theo phương pháp trần tục và khoa học. Hình thức thiền này giúp chúng ta tập trung vào hơi thở và cảm giác của cơ thể – từ những cảm giác rõ ràng như nóng lạnh đến những cảm giác vi tế hơn như sự rung động.

Vipassana có nghĩa là “nhìn và quan sát mọi vật như vốn có của nó”. Đây là một kỹ thuật thiền trước cả đạo Phật do đức Phật truyền bá cách đây hơn 2500 năm. Khi tham gia một khóa dã ngoại yên lặng mấy năm trước, tôi trải nghiệm được những điều mà tôi đã học được từ rất lâu đó là tâm trí có thể là kẻ thù lớn nhất của chính mình, nếu không thuần dưỡng thì nó sẽ dần dần hủy hoại ta.

Nói như vậy nghe có vẻ cực đoan. Nhưng nghĩ thêm ta sẽ thấy rằng những cảm xúc như tức giận, ghen ghét, đố kỵ đều là do suy nghĩ và đầu óc gây ra. Và chúng ta cũng hiểu được tác hại của những cảm xúc đó với bản thân và với những mối quan hệ giữa người và người cũng như những mối quan hệ tập thể (giữa các quốc gia thù địch hoặc các nhóm tôn giáo). Một trong những lợi thế của việc thực hành yên lặng khi đi dã ngoại là nó giúp chúng ta thiền nghiêm túc hơn. Nếu không người thiền sẽ không thể tập trung được. Trong khóa học đó, bạn không được nhắn tin hay gọi điện với bất kỳ ai trong 10 ngày. Khi đó bạn hoàn toàn nhận ra được tâm trí của mình sẽ như thế nào. Khi nói chuyện với người khác, chúng ta thường có xu hướng theo một cái gì đó logic hoặc không logic. Nhưng khi đối thoại với tâm trí, đầu óc thì sẽ không dẫn ta đến những miền hoàn toàn thoát khỏi mọi hậu quả mang tính logic ta thường gặp phải khi nói chuyện với người khác. Ở trạng thái này người ta gọi là “con khỉ say”.

Những rung động tốt đẹp, tích cực

Một đặc điểm khác là nó giúp chúng ta hoàn toàn tập trung vào chính bản thân mình. Trong những ngày đầu tiên của chuyến dã ngoại, tôi thấy rất xấu hổ vì những suy nghĩ của mình. 3 ngày sau đó, giáo viên mở một video cho chúng tôi xem và giải thích là đây chính là bản chất thật sự của tâm trí và cơ chế hoạt động của nó.

Cuối cùng tôi hiểu ra được khái niệm về tâm trí và cái tôi nó hòa vào nhau và mang ý nghĩa chung. Tôi cảm thấy một sự nhẹ nhõm rất lớn như thể tôi không còn là tôi nữa. Sau 10 ngày thực hành kỹ thuật Vipassana, tôi học được cách cảm nhận toàn bộ rung động của cơ thể, cảm nhận được ảo ảnh tan biến.

Mọi vật trong vũ trụ đều tạo thành từ năng lượng rung động. Thậm chí cơ thể mình cũng là một sự rung động được tạo thành từ nguyên tử, nguyên tử được tạo thành từ các hạt điện từ trường xoay quanh một quỹ đạo. Bộ não người có thể xác định được một phạm vi giới hạn các âm thanh, màu sắc, cảm giác và mùi vị tương tác với các cơ quan cảm giác thông qua những rung động năng lượng này. Vì thế, thực tế của chúng ta dựa vào khả năng nhận thức. Rõ ràng chúng ta chỉ có thể nhận thức được 1% những cái đang tồn tại.

Ảo ảnh sự vật xuất hiện là do các giới hạn về giác quan. Vật lý hiện đại dạy ta rằng nguyên tử không có ranh giới rõ ràng. Ví dụ khi ta chạm tay vào tường, thì có một điểm tiếp xúc mà ta không thể phân biệt được là các hạt phân tử ở đó là của bàn tay hay của bức tường. Sau khi đã thành thục Vipassana, vào ngày cuối cùng của khoá học, sự rung động được bổ sung thêm một yếu tố nữa là “tình yêu và bác ái”, làm cho khoá học trở nên đặc biệt hơn, hoàn toàn là một khoá học về tình yêu và lòng bác ái.

Điều chỉnh lại bộ não

Trong một lần tham gia thiền định trên núi Alps, tôi đạt được kết quả gần như là tức thời bằng kỹ thuật thiền định với tình yêu và lòng bác ái mà tôi đã được học trong khoá đó. Lúc đó, tôi cảm thấy cơ thể mình hoàn toàn nhẹ nhàng và bay bổng giữa các triền núi. Thật tuyệt vời.

Nhưng không phải ai cũng cảm nhận được tình yêu và lòng bác ái như thế. Đây chính là lý do mà kỹ thuật thiền Vipassana cũng được dạy cho học sinh và tù nhân. Thực hành thiền chánh niệm, là một dạng thiền định giảm căng thẳng rất phổ biến ở châu u, là một phần không thể thiếu, nếu không phải là cái tinh tuý, của Vipissana.

Mỗi trạng thái tinh thần đều kèm theo một cảm giác trong thể vật lý. Vì thế khi quan sát cảm giác vật lý, ta cũng có thể tư duy và kết hợp với hơi thở có ý thức để học các bỏ qua và đẩy lùi những suy nghĩ và cảm xúc tiêu cực.
Các nhà tâm lý học đã ước tình rằng vào một ngày bất kỳ, 99% suy nghĩ của con người không còn giống của ngày hôm qua nữa. Điều đó hầu như là do những vấn đề như căng thẳng, lo lắng và sợ hãi gây ra.

Tuy nhiên, may mắn thay, những nguyên lý và kỹ thuật như yoga và thiền định có thể giúp điều chỉnh lại bộ não, giúp nó biết cách lựa chọn những hành động và suy nghĩ phù hợp. Cho phép con người biến những cái tiêu cực thành cái tích cực – tức là sự chuyển đổi cuộc sống của bản thân con người.

BÌNH LUẬN VỀ BÀI VIẾT NÀY

Please enter your comment!
Please enter your name here