4 phương pháp hô hấp

2532

Liên quan đến những thắc mắc về hệ hô hấp, chúng ta phải nên bắt đầu bằng việc đề cập đến hệ thống cơ học nào mà hoạt động hô hấp sẽ tác động trực tiếp. Hoạt động cơ học của hô hấp sẽ biểu hiện qua:

  1. Sự chuyển động đàn hồi của phổi
  2. Hoạt động của các bên và đáy của khoang ngực bao quanh phổi

Ngực là một phần của bụng ngực nằm giữa cổ và bụng. Khoang ngực chứa một số bộ phận quan trọng của cơ thể như tim, phổi và tuyến ức. Ngực được gắn kết bởi cột sống, các xương sườn với xương sụn, xương ngực và phần dưới cơ hoành. Thường được gọi là vùng ngực. Vùng ngực được so sánh như là sự đóng hoàn toàn, hay là chiếc hộp hình nón, phần đáy thì hướng lên trên, phần sau của chiếc hộp được tạo thành bởi xương cột sống, phía trước chiếc hộp là xương ngực và mặt cạnh là các xương sườn.

Khung xương của ngực gồm 12 đôi xương sườn nối xương ức với các đốt sống ngực. Có 12 đôi, chia thành hai loại: Xương sườn thật gồm 7 đôi trên, nối với xương ức bằng các sụn sườn riêng. Xương sườn giả gồm 5 đôi dưới, trong đó: Các xương sườn 8, 9 và 10 nối với xương ức qua sụn sườn 7. Các xương sườn 11 và 12 có sụn sườn ngắn, không nối với xương ức mà lơ lửng tự do trong các cơ thành bụng, nên còn gọi là các xương sườn cụt.

Xương sườn tham gia vào hoạt động hô hấp thông qua hai lớp màng cơ ngoài, hay còn gọi là cơ giãn sườn. Cơ hoành, phần được nhắc tới trước đó, chia tách phần ngực với khoang bụng.

Khi hít vào, các cơ sẽ mở rộng phổi để khoảng trống được tạo thành và không khí sẽ đưa vào cùng với nguyên tắc vật lý học trước đó. Mọi hoạt động phụ thuộc vào các cơ liên quan đến quá trình hô hấp. Dễ hiểu hơn, chúng ta có thể hiểu theo khái niệm “Các cơ hô hấp”. Nếu như không có sự hỗ trợ của các cơ này thì phổi của chúng ta không thể được mở rộng, và cũng nhờ vào sự kiểm soát và “Sự khoa học của thở” phụ thuộc rất lớn vào sự kiểm soát và hoạt động phù hợp của các cơ này. Sự kiểm soát hợp lý của các cơ này sẽ tạo nên khả năng đạt được dung tích lớn nhất của phổi, do đó, sẽ đưa được lượng lớn không khí vào bên trong hệ thông hô hấp của cơ thể.

Các hành giả Yoga đã chia hoạt động hô hấp theo 4 loại dưới đây:

  1. Hô hấp trên
  2. Hô hấp giữa
  3. Hô hấp thấp
  4. Hô hấp toàn diện theo Yoga

Chúng tôi sẽ đưa ra những khái niệm chung nhất về ba phương pháp hô hấp đầu tiên và một sự chi tiết tập trung vào phương pháp thứ 4- hô hấp toàn diện theo Yoga- đây chính là điểm quan trọng mà “Sự khoa học thở” muốn tập trung.

HÔ HẤP TRÊN

Dạng thức hô hấp này được biết đến theo người phương Tây là hô hấp xương đòn. Khi thở theo cách này sẽ căng khung xương sườn và nâng xương đòn cùng vai lên, đồng thời hóp bụng vào và đẩy khí ngược lên cơ hoành. Do đó, co hoành cũng được giãn ra.

Phần phía trên của ngực và phổi- phần nhỏ nhất sẽ được sử dụng và kết quả là chỉ một lượng không khí nhỏ sẽ vào phổi. Thêm vào đó, việc cơ hoành được nâng lên sẽ không có sự mở rộng cơ hoành cùng hướng đó. Một nghiên cứu về giải phẫu ngực đã thuyết phục sinh viên rằng cách thở này, sức mất nhiều nhưng lại đạt được ít lợi ích.

Hô hấp trên chắc chắn là dạng thức thở kém hiệu quả nhất đối với con người và yêu cầu sự tiêu hao năng lượng lớn với lợi ích mang lại ít. Đó là một phương pháp kém hiệu quả và tiêu tốn năng lượng. Điều này khá phổ biến với người phương Tây, rất nhiều phụ nữ thở theo cách này, thậm chí là các ca sĩ, tu sĩ, luật sư và các nghề khác những người nên biết về điều này hơn thì lại sử dụng cách thở này một cách thiếu cẩn trọng.

Rất nhiều các bệnh về các bộ phận đường miệng và các bộ phận hô hấp có thể bị mắc phải đối với cách thở sai này, đồng thời cũng gây ra sự biến dạng các bộ phận nội tạng bởi cách hô hấp này. Thường là biểu hiện các bệnh như giọng nói khàn khàn, khó nghe. Rất nhiều người thở theo cách này đều tạo thành thói quen đối với việc “thở bằng miệng” như đã được miêu tả trong chương trước đó.

Nếu như sinh viên có bất kỳ thắc mắc nào về những điều đã được nhận định ở đây liên quan tới dạng thức thở, hãy để cô ấy/cậu ấy tự trải nghiệm đẩy không khí từ trong phổi ra, sau đó đứng thẳng lên với hai tay duỗi thẳng dọc theo đùi, nâng vai và xương đòn lên đồng thời hít vào. Cậu ấy/ cô ấy sẽ thấy rằng lượng không khí hít vào quá ít so với bình thường. Tiếp theo, hãy để họ hít sâu vào, sau đó thả lỏng vai và xương đòn, cậu ấy/cô ấy sẽ nhận được một bài học thực tế về hơi thở mà giúp họ dễ dàng nhớ được hơn bất cứ văn bản hoặc các sách báo nào.

HÔ HẤP GIỮA

Cách thở này được biết đến theo các sinh viên phương Tây là Thở bằng xương sườn, hay còn gọi là thở khung xương sườn. Cách thở này ít bị phản đối hơn hô hấp trên, nhưng lại kém hơn hô hấp thấp hoặc hô hấp toàn diện theo Yoga. Trong hô hấp giữa, cơ hoành được đẩy hoàn toàn hướng lên và bụng hóp vào. Xương sườn kéo lên và ngực hoàn toàn kéo căng ra. Đây là bình thường đối với những người không có tìm hiểu về chủ đề này. Vì có hai cách hô hấp được biết đến tốt hơn nên chúng tôi chỉ đưa ra những khuyến cáo và chỉ muốn bạn đọc chú ý tới hậu quả của nó mà thôi.

HÔ HẤP THẤP

Dạng thức hô hấp này thì tốt hơn rất nhiều so với hai cách thức hô hấp nêu trên. Và những năm gần đây, rất nhiều các học giả phương Tây đã thừa nhận lợi ích và khai thác nó dưới cái tên “Thở bằng bụng”, “thở sâu”, “thở bằng cơ ngực” …Rất nhiều lợi ích đã được thừa nhận bởi sự chú ý của cộng đồng- những người được hướng dẫn và rất nhiều trong số đó đã thay thế thói quen cũ vì một cách thức thở vô hại và tốt cho sức khỏe hơn. Rất nhiều “hệ thống” trong hô hấp được xây dựng quanh hô hấp thấp, và các sinh viên đã phải trả chi phí cao cho việc học hệ thống mới này. Tuy nhiên, như chúng tôi đã nói, kết quả tốt hơn sẽ được nhận lại và sau đó, tất cả các sinh viên những người mà đã trả chi phí cao để học cách thay thế hệ thống cũ đó chắc chắn sẽ đạt được điều xứng đáng nếu như họ sẵn sàng loại bỏ các phương pháp cũ của hô hấp trên bằng hô hấp thấp.

Mặc dù nhiều học giả phương Tây và những bài phát biểu về phương thức hô hấp này như là dạng thức được biết đến phổ biến nhất trong hô hấp, thì các hành giả Yoga chỉ xem đó như là một phần của hệ thống mà họ đã từng sử dụng trong nhiều thế kỷ và được biết đến với cái tên “Thở toàn diện” hay còn gọi là “hô haaos toàn diện”. Tuy nhiên, người ta cũng thừa nhận rằng thở toàn diện cũng nên quen với các nguyên tắc của hô hấp thấp trước khi người tập có thể hiểu được ý nghĩa của phương pháp hô hấp toàn diện.

Hãy để chúng tôi tiếp tục đề cập đến cơ hoành. Cơ hoành là gì? Chúng tôi thấy rằng đó là cơ giãn sườn lớn, nhằm để ngăn cách ngực và các bộ phận vùng bụng. Khi thư giãn, nó thể hiện một mặt lõm tới vùng bụng. Đây là cơ hoành được nhìn dưới góc nhìn từ vùng bụng giống như là bầu trời được nhìn tư trái đất- mặt trong của mặt phẳng lõm.

Trong hô hấp thấp, phổi đóng vai trò tự do hơn so với các phương thức khác đã được nhắc tới trước đó, và kết quả là nhiều không khí được hít vào hơn. Thực tế này đã dẫn tới hầu hết các sách gia phương Tây phát biểu và viết về hô hấp thấp (hay còn gọi là thở bằng bụng) với tư cách là một các thức tốt nhất và lợi ích nhất tới khoa học lúc bấy giờ. Nhưng các hành giả Yoga phương Đông đã biết đến một cách hô hấp tốt hơn và mọt số học giả phương Tây cũng đã biết về sự thực này. Các vấn đề liên quan tới tất cả các cách hô hấp, ngoại trừ “hô hấp toàn diện” mà các cách thức hô hấp khác không thể có là phổi được lấp đầy không khí với dung tích phổi lớn nhất, thậm chí hô hấp thấp cũng không bằng. Hô hấp trên chỉ lấp đầy không khí cho một phần của phổi. Hô hấp giữa thì chỉ lấp đầy phần giữa của phổi và một chút phía trên. Rõ ràng rằng bất kỳ phương thức hô hấp nào có thể lấp đầy toàn bộ phổi sẽ được giới thiệu và tin tưởng hơn những cách thức hô hấp mà chỉ lấp đầy một số phần trong phổi. Bất kỳ phương thức hô hấp nào mà có thể lấp đầy toàn bộ phổi sẽ được ghi nhận giá trị lớn tới loài người theo cái cách mà để anh ta có thể tiếp nhận một lượng lớn nhất khí oxi và lưu trữ prana. Hô hấp toàn diện được biết đến đối với các hành giả Yoga như là cách hô hấp tốt nhất được biết đến dưới góc nhìn khoa học.

HÔ HẤP TOÀN DIỆN THEO YOGA

Hô hấp toàn diện theo Yoga bao gồm những ưu điểm của hô hấp trên, hô hấp giữa và hô hấp thấp, với những mặt tiêU cực bị loại bỏ. Cách thức hô hấp này sẽ phát huy toàn bộ hệ thống hô hấp, mọi phần của phổi, từng tế bào, từng cơ hô hấp. Toàn bộ các bộ phận hộ hấp sẽ đáp ứng lại cách thức thở này, và lợi ích tối đa sẽ thu được từ việc tiêu hao ít năng lượng nhất. Dung tích ngực cũng sẽ tăng lên so với giới hạn bình thường và mọi bộ phận trong hệ thống sẽ thực hiện một cách tự nhiên các chức năng của nó.

Một trong những đặc điểm quan trọng nhất của cách thức hô hấp này là các cơ hô hấp được phát huy hoàn toàn, trong khi đó các dạng hô hấp khác thì chỉ một phần các cơ hô hấp được phát huy tác dụng. Trong hô hấp toàn diện, so với các cơ khác, các xương sườn được sử dụng một cách chủ động, điều này làm tăng không gian cho phổi mở rộng và cũng hỗ trợ các bộ phận khác khi thở tự nhiên. Các cơ này sẽ giữ xương sườn dưới cố định ở vị trí, trong khi khác xương sườn khác chuyển động hướng ra phía ngoài.

Sau đó, trong phương thức này, cơ hoành được kiểm soát tối ưu và có thể thực hiện chức năng một cách hợp lý, và trong cách thức ấy sẽ tạo nên các cấp độ hiệu quả tối đa.

Trong sự hoạt động của xương sườn, như được nhắc đến ở trên, các xương sườn dưới được kiểm soát bởi cơ hoành, sẽ giữ chúng một chút phía dưới trong khi đó các cơ sẽ giữ chúng cố định và cơ giãn ngực sẽ hướng chúng ra ngoài, sự kết hợp này sẽ làm tăng dung tích ngực tới tối đa. Thêm vào đó, các xương sườn phía trên cũng được di chuyển và hướng ra ngoài bởi cơ giãn hoành, cũng sẽ làm tăng khả năng của ngực phía trên tới tối đa nhất.

Nếu như bạn đã tìm hiểu về các đặc điểm quan trọng của bốn phương thức hô hấp được nêu trên, bạn sẽ thấy ngay lập tức rằng hô hấp toàn diện sẽ có hết những ưu điểm của ba phương thức trên cùng với lợi ích qua lại của hoạt động phối hợp của cơ hoành, ngực phía trên và ngực khu vực giữa.

Trong chương tiếp theo, chúng ta sẽ tìm hiểu về hô hấp toàn diện trong thực tiễn và sẽ hướng dẫn đầy đủ cho các yêu cầu về cách thức thở chuyên sâu với các bài tập hướng dẫn.

(Trích trong chương 7 của cuốn sách Sự khoa học của thở. Để đặt mua cuốn sách này, vui lòng nhập số điện thoại và email của bạn ở phần bình luận bên dưới bài viết.)

1 BÌNH LUẬN

BÌNH LUẬN VỀ BÀI VIẾT NÀY

Please enter your comment!
Please enter your name here